Abstract
De vraag of alternatieve mediakanalen die samenzweringstheorieën propageren een bijdrage leveren of juist afbreuk doen aan de democratie vormt een punt van discussie in zowel academisch als maatschappelijk debat. Een kader om hun democratische bijdrage dan wel dreiging systematisch te evalueren ontbrak echter. In dit essay presenteren we zo een kader. Voortbouwend op het werk van Raeijmaekers en Maeseele (2015) werkten we een raamwerk uit dat toelaat mediapraktijken systematisch te vergelijken aan de hand van uiteenlopende opvattingen over democratie. Dit raamwerk stoelt op een aantal kerncriteria die van cruciaal belang zijn voor het functioneren van een democratie. Met focus op de drie belangrijkste hedendaagse democratische benaderingen—liberaal, deliberatief en agonistisch— stellen we dat een beoordeling van mediapraktijken steunt op drie centrale dimensies: actordiversiteit, discursieve diversiteit en epistemologische diversiteit. Het resulterende conceptueel kader stelt onderzoekers in staat empirisch vast te stellen in welke mate en volgens welke standaarden bepaalde mediapraktijken (on)democratisch zijn.
Keywords
alternatieve media, samenzweringstheorieën, democratie, desinformatie, mediapluralisme
How to Cite
Urkens, J., Harambam, J. & D'haenens, L., (2025) “Alternatieve complotmedia, een doorn in het oog van de democratie? ”, Tijdschrift Sociologie 6(1), 240–253. doi: https://doi.org/10.38139/ts.94100